CHIŃSKI BUDDYZM CHAN

Opis książki

Książka o buddyzmie chan jest pewną próbą przybliżenia polskiemu czytelnikowi jednego z nurtów chińskiego buddyzmu, ciągle u nas mało znanego, a zasługującego z pewnością na uwagę. Od wielu lat ukazują się w Polsce opracowania (a także pewne teksty źródłowe) związane z buddyzmem zen, który powstał w Japonii jako kontynuacja właśnie buddyzmu chan i istnieje tam do dzisiaj. Utrwalił się więc obecnie w naszym kraju pewien wzorzec zapisywania japońskich terminów, takich jak właśnie zen, satori czy koan, według systemu dostosowanego do wymowy angielskiej.

Najpoważniejszy problem wiąże się z samą nazwą chan. Jest to termin chiński, a jego źródłosłów zostanie podany niebawem. Jednak we współczesnej literaturze przedmiotu bardzo często stosowana jest japońska wersja wyrazu: zen. Tak jest m.in. w pracach Daisetsu Teitaro Suzukiego, także w wielkiej monografi i Heinricha Dumoulina Zen — Geschichte und Gestalt1. W polskich opracowaniach poświęconych temu nurtowi tak pisze m.in. Agnieszka Kozyra w książce Filozofi a zen.

Jednak w nowszych opracowaniach, kiedy mowa jest o Chinach, stosuje się termin chan3. Właśnie takie postępowanie wydaje mi się słuszne. Stosowanie terminologii japońskiej wtedy, kiedy pisze się o ważnym elemencie całej kultury Chin nie powinno mieć miejsca. Tak więc w tej książce stosuję termin chan, z wyjątkiem cytatów, zwłaszcza pochodzących z opracowań w języku polskim.

Jeśli chodzi o transkrypcję terminów chińskich w wydawanych w Polsce publikacjach związanych z Chinami, to jak na razie panuje tutaj zamieszanie. Dawniejsze opracowania przyjmowały najczęściej transkrypcję stosowaną w literaturze anglojęzycznej — tzw. system Wade -Gilesa. W niektórych pracach pojawiały się też próby spolszczenia terminów.

Obecnie jednak przyjmuje się w Polsce, podobnie jak w większości krajów Zachodu, zapis języka chińskiego w pinyin. Jest to zlatynizowana wersja słów chińskich wymawianych w dialekcie pekińskim języka mandaryńskiego. W tej książce zastosowany został właśnie taki zapis, z pewnymi nielicznymi wyjątkami. Są bowiem terminy, których zapis już się w Polsce przyjął. Należy do nich np. często w tej książce przywoływany termin Tao i konsekwentnie taoizm i taoiści (prawidłowy zapis w pinyin to dao).

Słowa kluczowe:
Szymańska Beata

Spis treści