DETALICZNA BANKOWOŚĆ ELEKTRONICZNA

Opis książki

Beata Świecka pokazuje detaliczną bankowość elektroniczną jako zjawisko podlegające dynamicznym zmianom, rozwojowe.

W książce koncentruje uwagę na:

* klientach bankowości detalicznej,
* instrumentach finansowych i stosowanych urządzeniach technicznych,
* rynku bankowości elektronicznej i zasadach jego funkcjonowania.

Przedstawia technologie i operacje bankowości elektronicznej.

Książka stanowi kompendium wiedzy o bankowości elektronicznej w odniesieniu do segmentu gospodarstw domowych.Sposób prezentacji poszczególnych elementów i najważniejszych dotyczących ich kwestii jest właściwy dla tego typu opracowań
- zwięzły i przejrzysty,
- eksponujący rzeczy najważniejsze.

Dodatkowo, co warte odnotowania, kompendium zawiera wiele graficznych ilustracji, a zebrany materiał statystyczny jest bogaty, wystarczająco i nie nadmiernie szczegółowy, aby móc ukazać zmienność zjawiska i jego fenomen.

Detaliczna Bankowość Elektroniczna to książka adresowana zarówno do osób oferujących te usługi, jak i ich odbiorców –klientów detalicznych. Jednak przede wszystkim może być pomocna dla studentów szkół wyższych zarówno o profilu ekonomicznym, jak i innym, oraz uczniów ekonomicznych szkół średnich.
Prof.Dorota Korenik

Klient indywidualny/gospodarstwo domowe stanowi duży, i tym samym znaczący segment rynku, o którego obsługę
zabiegają liczne grupy interesu, w tym instytucje finansowe. Największy udział w rynku bankowej obsługi klientów
indywidualnych mają rozwijające się bardzo prężnie banki detaliczne. Mając na uwadze przeobrażenia jakie mają
miejsce na rynku bankowości detalicznej, jego dynamiczny rozwój na który duży wpływ miały i mają technologie
informacyjne interesującym wydaje się podjęcie problematyki bankowości elektronicznej, zajmującej się w największym
stopniu obsługą klientów indywidualnych. Bankowość elektroniczna w Polsce to młoda dziedzina jeszcze nie
do końca zbadana, jednakże bardzo istotna z punktu widzenia banku i klienta. Celem pracy jest analiza
bankowości elektronicznej w sektorze klientów indywidualnych. Zmiany, jakie dokonują się w ramach
funkcjonowania banków pod wpływem zaawansowania technologicznego i rozwoju społeczeństwa informacyjnego,
a także chęć zgłębienia wiedzy z zakresu potrzeb klientów odnoszących się do usług finansowych, są jednym z głównych
powodów podjęcia omawianego tematu przeze mnie. Dla prawidłowego funkcjonowania rynku staje się
konieczne poznanie ich zachowań, potrzeb na rynku bankowości elektronicznej. W polskiej gospodarce
sektor bankowości detalicznej rozwija się najprężniej. Zmiany w przepisach regulujących działania banków
doprowadziły do zwiększenia liczby dostawców usług bankowych. Rosnące zasoby finansowe doprowadziły do
prężnego rozwoju oferty usługowej banków. Bankowości detalicznej, jej historii kształtowania
i ewoluowania, a także klientom detalicznym, będącymi głównymi odbiorcami usług i produktów
bankowości elektronicznej, poświęcam rozdział pierwszy. Bankowość detaliczna koncentruje się na
obsłudze i zaspakajaniu potrzeb klienta indywidualnego, jednakże ze względu na podobieństwo potrzeb w zakresie
usług finansowych oraz rozdrobnienie, masowy i zestandaryzowany sposób obsługi w obszar bankowości
detalicznej włącza się obsługę mikrofirm. W niniejszym opracowaniu termin bankowość detaliczna rozumiem wąsko,
ograniczając się wyłącznie do klientów indywidualnych. Rozdział pierwszy stanowi podłoże do rozważań
nt. bankowości elektronicznej zawartych w kolejnych rozdziałach. Rozdział drugi, prezentujący najistotniejsze
moim zdaniem informacje dotyczące istoty bankowości elektronicznej jako dziedziny wymagającej ciągłego
badania i ustystematyzowania w nauce i teorii finansów. Przedstawiona z różnych punktów widzenia definicja
bankowości elektronicznej pozwala uporządkować jej strukturę, części składowe, co scharakteryzowałam
w rozdziale trzecim. Porządkuje on wiedzę z zakresu BE, przedstawiając definicje, klasyfikacje, wprowadzając
nowe pojęcia dla istniejących na rynku zjawisk (jak np. bankowość terminalowa, modemowa).
Nie bez przyczyny pominęłam tematykę dotyczącą bankowości telewizyjnej jako zjawiska marginalnego, mającego znikomy
udział w rynku bankowości elektronicznej, który nie rokuje dalszego rozwoju. W rozdziale czwartym ukazałam analizę
dotycząca kształtowania się rynku bankowości elektronicznej zarówno na świecie, jak i w Polsce. Podstawą analizy jest
określenie głównych przyczyn pojawienia się nowego nurtu w bankowości, ze szczególnym uwzględnieniem Internetu
jako podstawowej formy elektronicznego świadczenia usług. W rozdziale tym zaprezentowałam dane traktujące
o aktualnym stanie rozwoju elektronicznych kanałów dystrybucji usług bankowych i elektronicznych instrumentów
płatniczych. Rozdział piąty jest próbą ukazania bankowości elektronicznej w aspekcie konkurencyjności. Moim zamiarem
było ukazanie korzyści i kosztów wynikających z wykorzystania bankowości elektronicznej przez klientów indywidualnych,
a także szans i zagrożeń stojących przed sektorem bankowym wynikających z wprowadzenia technologii informacyjnych
do bankowości.

Książka ta jest kontynuacją rozważań nt. bankowości elektronicznej podjętych w badaniach statutowych
(2005-2004 – Gospodarstwa domowe na rynku bankowości elektronicznej w Polsce, 2003-2002 – Rynek kart
płatniczych w Polsce, 2001-1999 Bankowość elektroniczna w Polsce i uwarunkowania jej rozwoju), a także w grancie
ministerialnym nt. bankowości elektronicznej i jej wpływu na zmiany w systemach bankowych w wybranych krajach
Unii Europejskiej (2003-2004), a także w pozycjach książkowych, w tym m.in.: Elementy bankowości elektronicznej,
(rozdział w książce: Elementy finansów i bankowości, S. Flejterski, B. Świecka (red.), 2006), Bankowość elektroniczna (2004),
Rynek kart płatniczych w Polsce. Historia i perspektywy plastikowego pieniądza (współautorka, 1996). W pracy wykorzystałam
pozycje zwarte, czasopisma krajowe i zagraniczne z zakresu bankowości, marketingu bankowego, socjologii i psychologii
zachowań. Aktualność poruszanej problematyki skłoniła mnie do przedstawienia wybranych, aspektów z badanego zakresu.
Książkę tę napisałam głównie z myślą o studentach fakultetów ekonomicznych. Może również stanowić lekturę dla pracowników
naukowo-dydaktycznych szkół ekonomicznych, i pracowników banków i instytucji finansowych.

Książka nie mogłaby powstać, gdyby nie pomoc i życzliwość wielu osób. Serdeczne dziękuję Pani prof. Dorocie Korenik
za podjęcie trudu zrecenzowania książki i sformułowania cennych uwag i sugestii, które starałam się uwzględnić
w ostatecznej wersji pracy. Pragnę również podziękować prof. Alfredowi Jancowi, prof. Leonardowi Rozenbergowi
za cenne uwagi w recenzjach badań statutowych dotyczących bankowości elektronicznej, prof. Witoldowi Chmielarzowi
za wszelkie cenne uwagi i merytoryczne dyskusje, a także mojemu mentorowi prof. Stanisławowi Flejterskiemu, który
stałą zachętą i zainteresowaniem nad rozwojem i postępem prac stworzył klimat sprzyjający poszukiwaniom wiedzy na
temat detalicznej bankowości elektronicznej, a także małżonkowi Wojciechowi Świeckiemu za wsparcie
i wspaniałomyślne dzielenie się czasem.

Spis treści

Rozdział 1
Istota bankowości detalicznej i jej specyfika 11
1.1. Pojęcie i rozwój bankowości detalicznej na świecie 11
1.2. Rozwój bankowości detalicznej w Polsce 14
1.3. Pojęcie i klasyfikacja klientów bankowości detalicznej 19
1.4. Klienci indywidualni jako członkowie gospodarstwa domowego 24
1.5. Potrzeby finansowe klientów detalicznych 27

Rozdział 2
Koncepcja detalicznej bankowości elektronicznej 33
2.1. Pojęcie i elementy detalicznej bankowości elektronicznej 33
2.2. Bankowość elektroniczna jako efekt rewolucji informacyjnej
i element społeczeństwa informacyjnego 38
2.3. Ewolucja detalicznej bankowości elektronicznej 41
2.4. Zasady funkcjonowania i główne przyczyny rozwoju
detalicznej bankowości elektronicznej 44
2.4.1. Zasady funkcjonowania detalicznej bankowości elektronicznej 44
2.4.2. Główne przyczyny rozwoju detalicznej bankowości elektronicznej 47
2.5. Tradycyjne i elektroniczne kanały dystrybucji usług bankowych 48

Rozdział 3
Instrumenty bankowości elektronicznej. Pojęcie i klasyfikacja 53
3.1. Bankowość internetowa jako wiodący element bankowości elektronicznej 53
3.1.1. Pojęcie i ewolucja bankowości internetowej 53
3.1.2. Klasyfikacja banków świadczących usługi poprzez Internet 54
3.2. Bankowość telefoniczna jako dopełnienie usług świadczonych
poprzez Internet 56
3.2.1. Pojecie i formy bankowości telefonicznej 56
3.3. Bankowość modemowa jako system obsługi klientów indywidualnych 58
3.4. Bankowość terminalowa a samoobsługa klientów detalicznych 61
3.4.1. Banomaty – pojecie i ewolucja 61
3.4.2. Klasyfikacja bankomatów 62
3.4.3. Elektroniczne terminale do akceptowania kart 63
3.4.4. Kioski multimedialne 64
3.5. Elektroniczne instrumenty płatnicze 66
3.5.1. Pojecie i klasyfikacja elektronicznych instrumentów płatniczych 66
3.5.2. Podmioty biorące udział w realizacji płatności z wykorzystaniem
elektronicznych instrumentów płatniczych 67
3.5.3. Wydawcy elektronicznych instrumentów płatniczych 68
3.5.4. Posiadacze elektronicznych instrumentów płatniczych 69
3.5.5. Agenci rozliczeniowi i akceptanci elektronicznych
instrumentów płatniczych 69
3.5.6. Systemy (organizacje) elektronicznych instrumentów płatniczych 70
3.5.7. Umowa o elektroniczny instrument płatniczy 70
3.5.8. Pojęcie i klasyfikacja kart płatniczych 72
3.5.9. Pieniądz elektroniczny – pojęcie i rodzaje 78

Rozdział 4
Kształtowanie rynku detalicznej bankowości elektronicznej na świecie i w Polsce 81
4.1. Wpływ rozpowszechnienia Internetu i telefonii komórkowej
na rozwój detalicznej bankowości elektronicznej 81
4.1.1. Internet i telefonia komórkowa w Unii Europejskiej 81
4.1.2. Internet i telefonia komórkowa w Polsce 84
4.2. Rozwój detalicznej bankowości internetowej na świecie i w Polsce 88
4.2.1. Rozwój bankowości internetowej na świecie 88
4.2.2. Bankowość internetowa w Polsce 90
4.3. Rozwój bankowości mobilnej i terminalowej na świecie i w Polsce 94

4.3.1. Rozwój bankowości mobilnej na świecie i w Polsce 94
4.3.2. Rozwój i prognozy rynku bankowości terminalowej 97
4.4 Rozwój rynku bankowych kart płatniczych na świecie 101
4.5. Rozwój rynku bankowych kart płatniczych w Polsce 106

Rozdział 5
Perspektywy rozwoju detalicznej bankowości elektronicznej 115
5.1. Potrzeby klientów detalicznych na rynku bankowości elektronicznej
w Polsce 115
5.2. Czynniki rozwoju detalicznego rynku bankowości elektronicznej w Polsce 118
5.2.1. Czynniki ekonomiczno-technologiczne 118
5.2.2. Czynniki demograficzno-edukacyjne 120
5.2.3. Czynniki psychospołeczne 122
5.2.4. Czynniki instytucjonalno-prawne 124
5.3. Znaczenie technologii informacyjnych w rozwoju bankowości detalicznej 124
5.4. Wpływ rozwoju bankowości elektronicznej na zagrożenie bankructwem
klientów detalicznych 130
5.5. Analiza szans i zagrożeń rozwoju detalicznej bankowości elektronicznej 138

Słownik 143

Bibliografia 153