LEKSYKON PEDAGOGIKI RELIGII. PODSTAWY – KONCEPCJE – PERSPEKTYWY

Opis książki

Pierwszy na gruncie polskim leksykon systematyzujący refleksję pedagogiczno-religijną, będący owocem inicjatywy kilkudziesięciu specjalistów prawie ze wszystkich środowisk akademickich w Polsce, a także zagranicznych. Leksykon zawiera kilkaset haseł poświęconych nauczaniu religii, kształceniu i wychowaniu religijnemu oraz dydaktycznej i pedagogicznej działalności Kościoła.

Pedagogika religii jako dyscyplina naukowa ukształtowała się i rozwinęła na początku ubiegłego stulecia. Jest więc nauką stosunkowo młodą, co może dziwić, jeśli przyjmiemy, że twórcza refleksja nad zagadnieniami wychowania religijnego sięga daleko wstecz. Można powiedzieć, że na przestrzeni minionych wieków wychowanie religijne należało, bardziej niż inne obszary dydaktyki, do podstawowych elementów wychowania w ogóle. Praktycznie rzecz biorąc, wychowanie religijne ma właściwe sobie miejsce we wszystkich kulturach świata i, co więcej, związane jest z ich rozwojem i tożsamością człowieka oraz jego uwarunkowaniami społecznymi.

Na Zachodzie, zwłaszcza w obszarze języka niemieckiego, pedagogika religii jako dyscyplina naukowa już od dłuższego czasu ma ugruntowany status. Prowadzi się badania teoretyczno-praktyczne, w tym z zakresu empirycznej i porównawczej pedagogiki religii. W literaturze przedmiotu na płaszczyźnie międzynarodowej nie odnotowuje się, jak dotąd, wielu publikacji dotyczących ściśle zagadnień z metodologii porównawczej pedagogiki religii. Tym bardziej warto wskazać na najważniejsze niemieckojęzyczne publikacje encyklopedyczne z zakresu pedagogiki religii: E. Feifel i inni (red.), Handbuch der Religionspädagogik, t. 1-3, Zürich – Einsiedeln – Köln 1973, 1974, 1975; G. Bitter, G. Miller (red.), Handbuch religionspädagogischer Grundbegriffe, t. 1-2, München 1986 (wydanie drugie uzupełnione w 2005); N. Mette, F. Rickers (red.), Lexikon der Religionspädagogik, t. 1-2, Neukirchen – Vluyn 2001.
Chociaż w Polsce, w odróżnieniu od obszaru języka niemieckiego, mówi się na ogół o katechezie szkolnej i w literaturze używa się przeważnie określeń odpowiadających dyscyplinie wiedzy, która się nią zajmuje, czyli katechetyki (hasła z jej zakresu można znaleźć zwłaszcza w Encyklopedii katolickiej, wydawanej od 1973 przez Towarzystwo Naukowe KUL), to jednak od momentu wprowadzenia lekcji religii do szkoły (1990) wyraźnie odczuwa się potrzebę nie tylko uporządkowania stosowanej terminologii, lecz także uzupełnienia dotychczasowej refleksji o aspekt szkolny oraz pedagogikę religii. Kwestie te podejmuje założony w 2002 roku periodyk „Keryks” – Międzynarodowy Przegląd Pedagogicznoreligijny (Internationale Religionspädagogische Rundschau) o profilu interdyscyplinarnym, który wzbogaca zarówno polską, jak i zachodnioeuropejską literaturę, również w zakresie metodologii porównawczej pedagogiki religii. Celowi temu ma także służyć przygotowany po raz pierwszy na gruncie polskim leksykon z zakresu szeroko rozumianej pedagogiki religii. Stara się on wypełnić istniejącą lukę, systematyzując jednocześnie dotychczasową refleksję pedagogicznoreligijną i wzmacniając status pedagogiki religii na gruncie polskim, jako nauki autonomicznej zarówno od strony teoretycznej, jak i metodologicznej.

Słowa kluczowe:
Cyprian Rogowski

Spis treści