POSTĘPOWANIE O DZIAŁ SPADKU

Opis książki

Poradnik Postępowanie o dział spadku omawia problematykę jednego z najbardziej złożonych postępowań sądowych, które do tej pory nie doczekło się tak szczegółowego opracowania. Postępowanie o dział spadku nie obejmuje tylko samego podziału spadku, ale mieści w sobie dość szerokie spektrum różnego rodzaju żądań pozostających w związku z dokonywanym podziałem substancji majątkowej.

Przybliżenie tych zagadnień wymagało sięgnięcia także do sfery materialnoprawnej, która została ujęta w niezbędnym zakresie uzasadnionym wpływem tych unormowań na sferę postępowania działowego.

Poruszona problematyka powinna służyć sędziom, adwokatom, radcom prawnym i notariuszom. Może ona także stanowić niezbędną pomoc dla samych spadkobierców stojących przed wyborem drogi prowadzącej do zniesienia wspólności majątku spadkowego i podziału spadku.

Spis treści

Część I. Postępowanie o dział spadku . 1

Rozdział I. Zagadnienia wstępne . 3
1. Wprowadzenie. 3
2. Tryby działu spadku. 5
2.1. Uwagi ogólne . 5
2.2. Dział spadku przed sądem polubownym 6
2.3. Dział spadku w postępowaniu pojednawczym . 10
2.4. Dział spadku w postępowaniu mediacyjnym . 14
2.5. Testamentowy dział spadku . 17
2.6. Dział spadku dokonywany przez wykonawcę testamentu 18
2.7. Dział spadku za życia spadkodawcy 20
2.8. Podsumowanie. 21
3. Zagadnienia ogólne postępowania o dział spadku 23
4. Całkowity a częściowy dział spadku 27
5. Rys historyczny . 42
6. Uwagi porównawcze . 48

Rozdział II. Podmioty postępowania o dział spadku 54
1. Uwagi ogólne. 54
2. Sąd . 54
2.1. Jurysdykcja krajowa 54
2.1.1. Wprowadzenie. 54
2.1.2. Jurysdykcja krajowa wyłączna 56
2.1.3. Jurysdykcja krajowa fakultatywna 62
2.1.4. Jurysdykcja krajowa konieczna 63
2.1.5. Jurysdykcja krajowa wynikająca z umów międzynaro-
dowych . 68
2.2. Właściwość rzeczowa 74
2.3. Właściwość miejscowa 75
2.3.1. Uwagi ogólne 75

2.3.2. Przekazanie sprawy innemu sądowi (art. 683 KPC) . 76
2.3.3. Właściwość delegacyjna . 78
2.3.4. Właściwość umowna. 86
2.4. Skład sądu 87
3. Uczestnicy postępowania 87
3.1. Wprowadzenie . 87
3.2. Spadkobiercy . 91
3.3. Małżonek spadkobiercy . 99
3.4. Nabywca spadku 102
3.5. Prokurator 110
3.6. Rzecznik Praw Obywatelskich. 111
3.7. Organizacja społeczna . 112
3.8. Organ państwowy 113
3.9. Zapisobierca 113
3.10. Uprawniony do zachowku . 115
3.11. Wierzyciel spadku 116
3.12. Podmioty podstawione 117
3.12.1. Kurator spadku 118
3.12.2. Wykonawca testamentu. 119
3.12.3. Syndyk upadłości, zarządca, nadzorca sądowy 122
3.12.4. Wierzyciel spadkobiercy . 123
3.13. Inne podmioty 125

Rozdział III. Wszczęcie postępowania 130
1. Wniosek o dział spadku . 130
2. Kumulacja żądań (art. 689 KPC) . 148

Rozdział IV. Zakres kognicji sądu I instancji 162
1. Stwierdzenie nabycia spadku (art. 681 KPC) . 162
2. Ustalenie składu i wartości spadku 179
3. Spory rozstrzygane na podstawie art. 685 KPC 202
3.1. Zagadnienia ogólne 202
3.2. Spory o istnienie uprawnienia do żądania działu spadku 206
3.3. Spory o przynależność określonych przedmiotów do spadku 217
4. Rozstrzyganie o roszczeniach ubocznych (art. 686 KPC) 225
4.1. Zagadnienia ogólne 225
4.2. Roszczenia z tytułu zapisów 253
4.3. Roszczenia z tytułu posiadania przedmiotów spadkowych 263
4.4. Roszczenia z tytułu pobranych pożytków i innych przychodów 270
4.5. Roszczenia z tytułu poczynionych na spadek nakładów. 273
4.6. Roszczenia z tytułu spłaconych długów spadkowych 282
5. Rozstrzyganie o żądaniach wynikających z Kodeksu cywilnego . 298
5.1. Uwagi ogólne . 298
5.2. —ądanie stwierdzenia bezskuteczności rozporządzenia przez spadkobiercę udziałem w przedmiocie należącym do spadku . 298



5.3. Żądanie zaliczenia darowizn na poczet sched spadkowych 308
5.4. Zaliczanie udziałów spadkobierców w gospodarstwie rolnym
na poczet ich udziałów w całości spadku . 333

Rozdział V. Podział spadku . 338
1. Sposoby podziału spadku. 338
1.1. Uwagi ogólne . 338
1.2. Wniosek spadkobierców co do sposobu podziału spadku 344
1.3. Kolejność stosowania sposobów podziału spadku . 347
1.4. Podział spadku w naturze 350
1.5. Przyznanie spadku jednemu spadkobiercy. 353
1.6. Podział cywilny spadku . 356
2. Okoliczności mające wpływ na ustalenie sched spadkowych 365
3. Spłaty i dopłaty na rzecz spadkobierców . 374

Rozdział VI. Rodzaje postanowień co do istoty sprawy
w postępowaniu o dział spadku . 400
1. Wprowadzenie. 400
2. Postanowienia pozytywne i negatywne . 404
3. Postanowienia konstytutywne i deklaratywne 405
4. Postanowienia wyodrębnione ze względu na zakres rozstrzygnięcia . 408
4.1. Postanowienie całościowe . 408
4.2. Postanowienie częściowe 408
4.3. Postanowienie wstępne . 412
4.4. Postanowienie końcowe 417
4.5. Postanowienie uzupełniające 418
4.6. Postanowienie łączne 422
5. Postanowienie działowe wydane na podstawie zgodnego wniosku uczestników a ugoda sądowa zawarta w sprawie o dział spadku . 423

Rozdział VII. Zagadnienia szczególne postępowania o dział
spadku . 429
1. Przebieg postępowania . 429
1.1. Postępowanie przed sądem I instancji 429
1.2. Postępowanie apelacyjne . 441
1.3. Postępowanie kasacyjne 450
1.4. Wznowienie postępowania 457
1.5. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia . 465
2. Koszty postępowania . 465

Część II. Wniosek o dział spadku 475

1. Wniosek o dział spadku 477

Indeks rzeczowy. 479