PRAWO KARNE SKARBOWE

Opis książki

Książka obejmuje problematykę prawa karnego skarbowego: materialnoprawną - ogólną i szczególną - karnoprocesową oraz wykonawczą, z uwzględnieniem zmian w prawie celnym (zmodernizowany kodeks celny) i w prawie dewizowym, których znajomość jest konieczna w stosowaniu prawa karnego skarbowego.

Podręcznik nie ma charakteru wyłącznie teoretycznego, prezentuje bowiem metody stosowania prawa karnego skarbowego, bogaty wybór orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz piśmiennictwo prawnicze. Dopełnieniem są liczne przykłady ułatwiające stosowanie określonych, często trudnych instytucji prawa karnego skarbowego.

Książka przeznaczona jest zarówno dla studentów prawa, administracji i ekonomii, słuchaczy podyplomowych studiów, jak i przedstawicieli praktyki, a zwłaszcza: sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych, pracowników urzędów i izb skarbowych oraz celnych, Policji, organów Straży Granicznej. Podręcznik może być także przydatny przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą.

Spis treści

Wykaz skrótów

Przedmowa do wydania czwartego

Część pierwsza
Materialne prawo karne skarbowe

Dział I. Część ogólna

Rozdział pierwszy
Materialne prawo karne

1. Definicja i przedmiotowy zakres ochrony
2. Źródła prawa karnego skarbowego
3. Budowa kodeksu karnego skarbowego

Rozdział drugi
Pojęcie przestępstwa i wykroczenia skarbowego

1. Przestępstwo skarbowe
2. Wykroczenie skarbowe
3. Rozgraniczenie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych - przepołowione typy czynów zabronionych
4. Elementy struktury przestępstwa i wykroczenia skarbowego
4.1. Podmiot przestępstwa i wykroczenia skarbowego
4.2. Pojęcie czynu jako podstawy odpowiedzialności
4.3. Czyn zabroniony - lex scripta lex certa - jako element przestępstwa lub wykroczenia skarbowego
4.4. Czyn bezprawny jako element przestępstwa lub wykroczenia skarbowego
4.5. Czyn społecznie szkodliwy jako materialny element przestępstwa lub wykroczenia skarbowego
4.6. Czyn zawiniony jako podmiotowa podstawa odpowiedzialności za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe
4.7. Przestępstwo i wykroczenie skarbowe jako czyn karalny
5. Związek przyczynowy
5.1. Pojęcie związku przyczynowego i jego teorie
5.2. Przyczynowość z zaniechania
Literatura

Rozdział trzeci
Czas i miejsce popełnienia czynu zabronionego

1. Przepisy międzyczasowe
2. Miejsce popełnienia czynu
3. Zasada terytorialności
4. Zasada odpowiedzialności obywatela polskiego i cudzoziemca za przestępstwo skarbowe przeciwko istotnym interesom finansowym państwa polskiego
5. Zasada stosowania przepisów kodeksu karnego skarbowego po wejściu RP do Unii Europejskiej
Literatura

Rozdział czwarty
Czyn ciągły, kumulatywny zbieg przepisów ustawy i idealny zbieg czynów karalnych

1. Czyn ciągły
2. Kumulatywny zbieg przepisów kodeksu karnego skarbowego (kumulatywna kwalifikacja czynu)
2.1. Reguły wyłączające zbieg przepisów ustawy
3. Idealny zbieg czynów karalnych (zbieg przepisów kodeksu karnego skarbowego oraz innej ustawy karnej)
Literatura

Rozdział piąty
Formy popełnienia przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego

I. Formy zjawiskowe
1. Sprawstwo pojedyncze
2. Współsprawstwo
3. Sprawstwo kierownicze
4. Sprawstwo polecające
5. Podżeganie i pomocnictwo
5.1. Polska koncepcja odpowiedzialności za podżeganie i pomocnictwo
5.2. Podżeganie
5.3. Pomocnictwo
6. Odpowiedzialność podżegacza i pomocnika
II. Formy stadialne
1. Zamiar popełnienia czynu zabronionego
2. Przygotowanie
3. Usiłowanie
3.1. Usiłowanie nieudolne
3.2. Karalność usiłowania
4. Dokonanie
Literatura

Rozdział szósty
Wyłączenie odpowiedzialności karnej

I. Okoliczności wyłączające karną bezprawność
II. Okoliczności wyłączające winę
1. Pojęcie błędu w kodeksie karnym skarbowym
2. Rodzaje błędów
3. Funkcje błędów co do faktu, co do kontratypu i co do karalności w zakresie odpowiedzialności karnej skarbowej
4. Kryteria usprawiedliwienia błędu
5. Niepoczytalność
6. Poczytalność ograniczona
7. Odpowiedzialność sprawcy za czyn zabroniony popełniony w stanie nietrzeźwości lub innym stanie odurzenia
8. Nieletniość
III. Okoliczności wyłączające społeczną szkodliwość czynu
Literatura

Rozdział siódmy
Zaniechanie ukarania sprawcy

I. Instytucja czynnego żalu
1. Istota czynnego żalu
2. Pozytywne przesłanki czynnego żalu
3. Bezskuteczność zawiadomienia o popełnieniu czynu zabronionego (wyłączenie czasowe instytucji czynnego żalu)
4. Wyłączenie podmiotowe instytucji czynnego żalu
5. Korekta deklaracji podatkowej a czynny żal
II. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
1. Charakter prawny instytucji
2. Dodatnie przesłanki unormowane w części materialnoprawnej kodeksu karnego skarbowego
3. Negatywne przesłanki dobrowolnego poddania się odpowiedzialności
4. Procedura uzyskania zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
4.1. Faza negocjacyjna
4.1.1. Uprawnienia ustawowe do postępowania negocjacyjnego i pouczenie sprawcy
4.1.2. Wniosek o zezwolenie na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
4.1.3. Przedmiot negocjacji i jego zakres
4.1.4. Cofnięcie wniosku
4.1.5. Zażalenie sprawcy
4.1.6. Wniosek o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
4.2. Faza decyzyjna
4.2.1. Zezwolenie sądu na dobrowolne poddanie się . odpowiedzialności
4.2.2. Zaskarżalność wyroku sądu
4.2.3. Skutki prawne wyroku
III. Odstąpienie od wymierzenia kary i od orzeczenia środka karnego
Literatura

Rozdział ósmy
Kary grożące za przestępstwa i wykroczenia skarbowe

1. Pojęcie i teorie kary
2. Rodzaje kar za przestępstwo skarbowe i wykroczenie skarbowe
2.1. Kara grzywny
2.2. Odpowiedzialność posiłkowa za grzywnę, za ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotu, zwrot korzyści majątkowej
A. Odpowiedzialność posiłkowa za grzywnę
B. Odpowiedzialność posiłkowa za ściągnięcie równowartości pieniężnej
C. Zwrot uzyskanej korzyści majątkowej
2.3. Kara ograniczenia wolności
2.4. Kara pozbawienia wolności
Literatura

Rozdział dziewiąty
Środki karne

I. Środki karne związane z popełnieniem przestępstwa lub wykroczenia skarbowego
1. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
2. Przepadek przedmiotów
3. Ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów
4. Przepadek korzyści majątkowej
5. Ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej
6. Zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej, wykonywania określonego zawodu lub zajmowania określonego stanowiska
7. Podanie wyroku do publicznej wiadomości
8. Pozbawienie praw publicznych
II. Środki karne związane z poddaniem sprawcy próbie
1. Warunkowe umorzenie postępowania w sprawach o przestępstwo skarbowe
2. Warunkowe zawieszenie wykonania kary
3. Warunkowe zwolnienie
Literatura

Rozdział dziesiąty
Środki zabezpieczające

Literatura

Rozdział jedenasty
Nadzwyczajne obostrzenie kary za przestępstwo skarbowe

1. Istota nadzwyczajnego obostrzenia kary
2. Przesłanki nadzwyczajnego obostrzenia kary i ich analiza
3. Ustawowy zakaz stosowania instytucji
4. Zasady obligatoryjnego wymiaru kary przy nadzwyczajnym jej obostrzeniu
5. Wysokość kary nadzwyczajnie obostrzonej
Literatura

Rozdział dwunasty
Nadzwyczajne złagodzenie kary

1. Obligatoryjne orzekanie nadzwyczajnego złagodzenia kary
2. Fakultatywne orzekanie nadzwyczajnego złagodzenia kary
3. Podstawy nadzwyczajnego złagodzenia kary wskazane w przepisach kodeksu karnego (recypowanych przez kodeks karny skarbowy)
4. Zasady nadzwyczajnego złagodzenia kary według przepisów kodeksu karnego skarbowego
Literatura

Rozdział trzynasty
Kara łączna i wyrok łączny

1. Wymiar kary łącznej
2. Wyrok łączny
Literatura

Rozdział czternasty
Przedawnienie karalności przestępstwa skarbowego i wykroczenia skarbowego

1. Przedawnienie karalności przestępstwa skarbowego
2. Przedawnienie wyrokowania
3. Odnowa biegu przedawnienia
4. Spoczywanie biegu przedawnienia
5. Przedawnienie wykonania kary za przestępstwo skarbowe
6. Przedawnienie wykonania oraz zatarcie skazania w stosunku do orzeczonych za przestępstwo skarbowe środków karnych
7. Zatarcie skazania za przestępstwo skarbowe
8. Przedawnienie karalności wykroczenia skarbowego
9. Przedawnienie wykonania kary i środków karnych orzeczonych za wykroczenie skarbowe
10. Zatarcie skazania w sprawie o wykroczenie skarbowe
Literatura

DZIAŁ II . Część szczególna

Rozdział piętnasty
Uwagi ogólne

Rozdział szesnasty
Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji

I. Uwagi wstępne
Literatura
II. Analiza przepisów typizujących przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji - rozdział 6 k.k.s
Literatura

Rozdział siedemnasty
Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami

I. Uwagi wstępne
II. Analiza przepisów określających przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami - rozdział 7 k.k.s
Literatura

Rozdział osiemnasty
Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko obrotowi dewizowemu

I. Uwagi wstępne
II. Analiza przepisów określających typy przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych przeciwko obrotowi dewizowemu
Literatura

Rozdział dziewiętnasty
Przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko organizacji gier i zakładów wzajemnych

I. Uwagi wstępne
II. Analiza przepisów określających przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe przeciwko organizacji gier i zakładów wzajemnych
Literatura

Część druga
Postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe

Dział I. Postępowanie przygotowawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe

Rozdział pierwszy
Uwagi ogólne

Rozdział drugi
Organy postępowania przygotowawczego

1. Finansowe i niefinansowe organy postępowania przygotowawczego
2. Właściwość rzeczowa finansowych organów postępowania przygotowawczego
3. Właściwość rzeczowa niefinansowych organów postępowania przygotowawczego
4. Właściwość miejscowa organów postępowania przygotowawczego
5. Spory kompetencyjne i zasady ich rozstrzygania
Literatura

Rozdział trzeci
Strony i ich procesowi przedstawiciele

1. Rodzaje stron
2. Oskarżyciel publiczny
3. Oskarżony
4. Podmiot pociągnięty do odpowiedzialności posiłkowej
5. Interwenient
Literatura

Rozdział czwarty
Zabezpieczenie majątkowe

1. Zatrzymanie przesyłki
2. Depozyt organu finansowego
3. Szczególne reguły zabezpieczenia majątkowego
Literatura

Rozdział piąty
Formy, cele i zadania postępowania przygotowawczego

1. Formy postępowania przygotowawczego
2. Rodzaje (tryby) postępowań przygotowawczych
3. Cele postępowania przygotowawczego
4. Zadania postępowania przygotowawczego
5. Zwięzłe omówienie zadań postępowania przygotowawczego
6. Ograniczenia czynności procesowych w dochodzeniu
Literatura

Rozdział szósty
Kompetencje organów postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe

1. Uprawnienia procesowe organów postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa skarbowe
2. Uprawnienia organów postępowania przygotowawczego w sprawach o wykroczenia skarbowe
Literatura

Rozdział siódmy
Wszczęcie postępowania przygotowawczego - postępowanie w sprawie (in rem)

1. Podstawa wszczęcia
2. Źródła informacji o popełnionym przestępstwie lub wykroczeniu skarbowym
3. Czynności sprawdzające
4. Czynności w niezbędnym zakresie - faktyczne wszczęcie postępowania
5. Postanowienie o wszczęciu postępowania przygotowawczego
6. Odmowa wszczęcia postępowania przygotowawczego
Literatura

Rozdział ósmy
Instytucja przedstawienia zarzutów. Uprawnienia i obowiązki podejrzanego, czas trwania postępowania przygotowawczego

1. Postępowanie przeciwko określonej osobie (in personam)
2. Uprawnienia podejrzanego jako strony postępowania przygotowawczego
3. Obowiązki podejrzanego
4. Czas trwania postępowania przygotowawczego
Literatura

Rozdział dziewiąty
Zamknięcie postępowania przygotowawczego

Literatura

Rozdział dziesiąty
Zakończenie postępowania przygotowawczego

1. Umorzenie postępowania przygotowawczego
2. Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego skarbowego
3. Zawieszenie postępowania przygotowawczego
4. Wniosek finansowego organu postępowania przygotowawczego o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności
5. Akt oskarżenia i wniosek o skazanie bez rozprawy
Literatura

Rozdział jedenasty
Czynności prokuratora w postępowaniu w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe i nadzór nad postępowaniem przygotowawczym

1. Czynności (wyłączne) prokuratora w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe
2. Czynności prokuratora w postępowaniu przygotowawczym w sprawach o wykroczenia skarbowe
3. Funkcje nadzorcze prokuratora i nadrzędnego organu finansowego nad postępowaniem przygotowawczym prowadzonym w sprawach o przestępstwa skarbowe
4. Funkcje nadzorcze prokuratora i nadrzędnego organu finansowego nad dochodzeniem prowadzonym w sprawach o wykroczenia skarbowe
Literatura

Rozdział dwunasty
Rola sądu w stadium postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe

Literatura

Rozdział trzynasty
Postępowanie mandatowe

1. Organy trybu mandatowego
2. Przesłanki trybu mandatowego
2.1. Przesłanki dodatnie
2.2. Przesłanki ujemne
3. Rodzaje mandatów
4. Prawomocność mandatu
5. Skutki prawne odmowy przyjęcia mandatu
6. Uchylenie prawomocnego mandatu karnego
7. Nadzór nad postępowaniem mandatowym
8. Postępowanie mandatowe w stosunku do żołnierzy
Literatura

Rozdział czternasty
Postępowanie w stosunku do nieobecnych

1. Przesłanki zastosowania trybu
2. Wyłączenie stosowania trybu
3. Przebieg postępowania
4. Specjalny tryb zaskarżenia
Literatura

Dział II . Postępowanie przed sądem

Rozdział piętnasty
Postępowanie sądowe przed rozprawą główną w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe

1. Właściwość sądu w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe
1.1. Właściwość sądów powszechnych
1.2. Właściwość sądów wojskowych
1.3. Właściwość ruchoma
2. Kontrola wymagań formalnych aktu oskarżenia
3. Zakres badania sprawy przez sąd
4. Udział stron w posiedzeniu sądu
5. Orzeczenie środków zabezpieczających
6. Warunkowe umorzenie postępowania
7. Rozważenie możliwości wydania wyroku skazującego
8. Zwrot sprawy do uzupełnienia
9. Konieczność zawieszenia postępowania
10. Rozważenie kwestii pociągnięcia do odpowiedzialności posiłkowej
Literatura

Rozdział szesnasty
Rozprawa główna

1. Wywołanie sprawy
2. Udział stron w postępowaniu sądowym
3. Przewód sądowy
3.1. Odczytanie aktu oskarżenia
3.2. Wyjaśnienia oskarżonego
3.3. Rozprawa skrócona
3.4. Postępowanie dowodowe (po wyjaśnieniach oskarżonego)
3.4.1. Odstępstwa od zasad bezpośredniości i ustności
A. Odczytywanie zeznań świadków
B. Świadek incognito
3.4.2. Dowody rzeczowe
3.4.3. Przerwa lub odroczenie rozprawy
3.4.4. Zobowiązanie oskarżyciela publicznego przez sąd do zebrania i przedstawienia dowodów
3.4.5. Proces wpadkowy (rozszerzenie przedmiotowe aktu oskarżenia)
3.4.6. Zmiana kwalifikacji prawnej czynu
4. Zamknięcie przewodu sądowego
5. Przemówienia stron
6. Wyrokowanie
6.1. Narada i głosowanie
6.2. Sporządzenie i podpisanie wyroku
6.3. Wyrok skazujący
6.4. Wyrok uniewinniający
6.5. Dodatkowe wymogi dotyczące orzeczenia kończącego postępowanie w sprawach o przestępstwo i wykroczenie skarbowe
6.6. Natychmiastowa wykonalność orzeczenia
7. Promulgacja wyroku
8. Czynności po zastosowaniu instytucji określonych w art. 36 § 3, art. 156 i 161 k.k.s.
9. Czynności po ogłoszeniu wyroku
10. Czynności po zakończeniu rozprawy głównej
11. Uzasadnienie wyroku
Literatura

Rozdział siedemnasty
Postępowanie odwoławcze

I. Środki zaskarżenia
II. Środki odwoławcze
1. Apelacja
1.1. Pojęcie apelacji
1.2. Termin do wniesienia apelacji
1.3. Uprawnienia stron do złożenia apelacji
A. Oskarżyciel publiczny
B. Oskarżony
C. Podmiot odpowiedzialny posiłkowo
D. Interwenient
1.4. Udział oskarżyciela na rozprawie odwoławczej
1.5. Zarzuty i przyczyny odwoławcze
1.5.1. Względne przyczyny odwoławcze
1.5.2. Bezwzględne przyczyny odwoławcze
1.6. Przymus adwokacki
1.7. Postępowanie apelacyjne
2. Zażalenia
3. Inne środki zaskarżenia decyzji prawnych
Literatura

Rozdział osiemnasty
Nadzwyczajne środki zaskarżenia

1. Kasacja
1.1. Charakter prawny kasacji
1.2. Orzeczenia podlegające zaskarżeniu w trybie kasacji przez strony
1.3. Kasacja Prokuratora Generalnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich ("kasacja nadzwyczajna")
1.4. Niedopuszczalność kasacji
1.5. Podstawy kasacji
1.6. Ograniczenie przedmiotowe uprawnień stron do wniesienia kasacji
A. Ograniczenie kasacji na korzyść
A. Ograniczenie kasacji stron na niekorzyść
B. Wyłączenie ograniczeń kasacji na korzyść i na niekorzyść
1.7. Strony procesowe uprawnione do wniesienia kasacji
A. Oskarżyciel publiczny
B. Oskarżony
C. Podmiot odpowiedzialny posiłkowo
D. Interwenient
1.8. Przymus adwokacki (radcowski)
1.9. Szczególne wymagania co do treści kasacji
1.10. Terminy do wniesienia kasacji
1.11. Opłata sądowa od kasacji
1.12. Przebieg postępowania kasacyjnego
1.13. Udział w rozprawie prokuratora i finansowego organu postępowania przygotowawczego oraz wstrzymanie wykonania orzeczenia przez Sąd Najwyższy
1.14. Granice rozpoznania
1.15. Rodzaje rozstrzygnięć
2. Wznowienie postępowania sądowego
Literatura

Rozdział dziewiętnasty
Postępowania szczególne

1. Postępowanie uproszczone
1.1. Zakres spraw rozpoznawanych przez sąd w postępowaniu uproszczonym
1.2. Zakres uproszczeń w postępowaniu sądowym
2. Postępowanie nakazowe
2.1. Zakres spraw rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym
2.2. Warunki zastosowania trybu nakazowego i zakres orzekania według przepisów kodeksu postępowania karnego
2.3. Zakres orzekania wyrokiem nakazowym według przepisów kodeksu karnego skarbowego
2.4. Przesłanki ujemne według przepisów kodeksu postępowania karnego i kodeksu karnego skarbowego
2.5. Udział stron w postępowaniu
2.6. Elementy wyroku nakazowego
2.7. Sprzeciw od wyroku nakazowego
3. Postępowanie w stosunku do nieobecnych
Literatura

Część trzecia
Postępowanie wykonawcze w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe

Dział I. Część ogólna

Rozdział pierwszy
Zakres obowiązywania

Rozdział drugi
Postępowanie

Dział II . Część szczególna

Rozdział trzeci
Wykonywanie kary grzywny

I. Wykonywanie kary grzywny wymierzonej za przestępstwo skarbowe
1. Określenie na nowo stawki dziennej
2. Odroczenie uiszczenia grzywny lub rozłożenie jej na raty
3. Wykonywanie grzywny wobec podmiotu odpowiedzialnego posiłkowo
II. Wykonywanie kary grzywny orzeczonej za wykroczenia skarbowe
1. Zamiana grzywny na pracę społecznie użyteczną
2. Orzekanie wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności

Rozdział czwarty
Wykonywanie kary ograniczenia wolności i kary pozbawienia wolności

1. Uwagi wstępne
2. Wykonywanie kary ograniczenia wolności
3. Wykonywanie kary pozbawienia wolności

Rozdział piąty
Wykonanie środków karnych

1. Ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku przedmiotów i ściągnięcie równowartości pieniężnej przepadku korzyści majątkowej
2. Wykonanie obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej
3. Wykonywanie środków karnych wymienionych w art. 22 § 2 pkt 5 i 7 k.k.s
Literatura

Literatura

Indeks rzeczowy
str. 555