PROLEGOMENA DO NAUK O CZŁOWIEKU WŁADZY I PRAWIE

Opis książki

Prolegomena do nauk o człowieku, władzy i prawie nie jest podręcznikiem w ścisłym znaczeniu tego słowa, lecz stanowi uzupełniające kompendium, przeznaczone dla studentów prawa i administracji, nauk ekonomicznych i politycznych, bankowości oraz marketingu i zarządzania, a także dla praktyków, którzy zamierzają powrócić do podstawowych problemów i terminów prawoznawstwa.

W szkicach podjęto zagadnienia kluczowe dla zrozumienia prawa i jego znaczenia w życiu człowieka oraz społeczności; zamieszczone w nim informacje elementarne są przedstawiane szerzej i dokładniej w toku studiów prawniczych, psychologicznych i socjologicznych. Pogłębiona analiza teoretyczna i metodologiczna wielu tych problemów dokonywana jest w ramach uniwersyteckich wykładów z zakresu nauki o władzy i państwie oraz teorii i filozofii prawa. Rozwinięciem przedstawionego tu spojrzenia na państwo i prawo są także wykłady z zakresu problematyki pojęciowej i ochrony praw człowieka.

Prolegomena... wyrasta z podręcznika Wstąp do prawoznawstwa, publikowanego i zmienianego od 1990 roku w 12 wydaniach. Omawiając podstawowe instytucje ustrojowe RP - prawne i polityczne - uwzględniono wpływ, jaki wywarły na myślenie o państwie, polityce i prawie zmiany globalizacyjne oraz wejście Polski do Unii Europejskiej.
Wykazy literatury zamieszczone na końcu każdego rozdziału są odesłaniem do obszernych prac naukowych dotyczących poruszanych zagadnień. W skorowidzu zamieszczonym na końcu pracy podano najważniejsze pojęcia i nazwy oraz paremie łacińskie.

W pracy wykorzystano materiały ogólnodostępne, opublikowane w Internecie, prasie, sprawozdaniach i raportach. W różnych miejscach tekstu przytoczono istotne i nieprzetworzone fragmenty tekstów prawnych, mogące służyć podejmowaniu interpretacji prawniczej, odesłania do źródeł umożliwiają pogłębienie studiów w wybranym zakresie W rozdziale 13 w nawiasach podano orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Stan prawny na dzień 1 sierpnia 2005 roku

Spis treści

Od autora
Rozdział 1. Prawoznawstwo jako nauka
Nauka
Nauka o prawie i jej dziedziny
Wydawnictwa oraz periodyki i programy prawnicze
Literatura
Rozdział 2. Człowiek i jego środowisko przyrodnicze
Makro- i mikrokosmos
Nasza obecność we wszechświecie
Literatura
Rozdział 3. Środowisko społeczne człowieka
Struktury społeczne
Stratyfikacja społeczeństwa
Naród
Globalizacja
Społeczność europejska Literatura
Rozdział 4. Natura człowieka i jego odpowiedzialność prawna
Pragnienia i pożądania
"Więźniowie zmysłów"
Meandry myślenia
Odpowiedzialność prawna
Literatura
Rozdział 5. Władza i polityka
Przemoc i władza
Państwo w ujęciu prawników
Względność suwerenności państwa
Pochodzenie i przemiany państwa
Ciała pośredniczące
Literatura
Rozdział 6. Sprawowanie władzy publicznej
Elitarność i legitymizacja elit
Formalna struktura państwa; podział a jednolitość władzy
Demokracja i jej rozwiązania
Demokracja a totalitaryzm i terroryzm
Systemy rządów w państwie
Literatura
Rozdział 7. Prawo jako zjawisko społeczne
Wieloznaczność terminu "prawo"
Prawo jako zespół norm postępowania
Związki państwa i prawa
Prawo wewnętrzne a prawo międzynarodowe
Prawo a inne systemy normatywne
Literatura
Rozdział 8. Język prawa
Rodzaje wypowiedzi
Budowa normy prawnej
Norma a przepis prawny
Rodzaje przepisów prawnych
Język prawny i prawniczy
Literatura
Rozdział 9. Zagadnienie stosunku prawnego
Pojęcie i rodzaje stosunku prawnego
Fakty prawne
Podmioty stosunku prawnego
Zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych
Przedmioty stosunku prawnego
Literatura
Rozdział 10. Źródła prawa
Tworzenie prawa
Racjonalne prawodawstwo
Publikacja i ogłoszenie aktu prawodawczego
Zasięg obowiązywania aktów prawodawczych
Źródła prawa w RP
Literatura
Rozdział 11. System prawa w RP
System prawa - gałąź prawna - instytucja prawna
Charakterystyka gałęzi prawa
Literatura
Rozdział 12. Realny wymiar prawa
Pojęcie przestrzegania i stosowania prawa
Ustalanie stanu faktycznego Ustalanie stanu prawnego Literatura
Rozdział 13. Ochrona praw człowieka w RP
Wprowadzenie
Katalog praw człowieka w RP
Praworządności jej naruszenia
Państwo prawa
Skarga konstytucyjna
Literatura
Rozdział 14. Europejski system ochrony praw człowieka
Prawo do życia
Zakaz tortur, nieludzkiego i poniżającego traktowania
Wolność od niewolnictwa i pracy przymusowej
Prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego
Prawo do rzetelnego postępowania
Poszanowanie prywatności, mienia i udziału w życiu publicznym
Skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka
Prawa człowieka w Unii Europejskiej
Różnice między Europejskim Trybunałem Praw Człowieka (ETPC)
i Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości (ETS)
Literatura
Rozdział 15. Praca zawodowa prawnika
Perspektywy zawodowe absolwentów wydziałów prawa
Publiczno-prywatny charakter zawodu prawnika
Literatura
Skorowidz