PSYCHOLOGIA SĄDOWA DLA PRAWNIKÓW

Opis książki

Prezentowana książka jest propozycją spojrzenia na procedurę karną w inny, niekodeksowy sposób. Autorka pokazuje, jak bardzo przydatne, a w pracy prawników, funkcjonariuszy policji czy innych służb prowadzących postępowania karne wręcz niezbędne, jest szerokie zastosowanie wiedzy z zakresu psychologii, zwłaszcza sądowej, i niezawężanie tej problematyki jedynie do udziału biegłego psychologa w postępowaniu procesowym czy do psychologii zeznań. Podejmuje problematykę wykorzystania wiedzy psychologicznej w poszczególnych czynnościach procesowych i pozaprocesowych, na każdym etapie pracy wykrywczej i w postępowaniu sądowym. Jest to książka o psychologii w postępowaniu karnym, napisana przystępnym i łatwym językiem przez prawnika, a nie psychologa.

Publikacja proponuje autorskie podejście do zagadnienia, stanowiąc połączenie rozważań teoretycznych z zaleceniami praktycznymi, możliwymi, a niekiedy koniecznymi do zastosowania w trakcie realizacji wybranych czynności procesowo-kryminalistycznych i funkcji orzeczniczych w szeroko rozumianym wymiarze sprawiedliwości. Stan prawny na 1.06.2009 r.

Słowa kluczowe:
Gruza Ewa

Spis treści

Wykaz skrótów
str. 9

Wstęp
str. 11

Rozdział 1
Pojęcie i zakres psychologii sądowej
str. 15

1.1. Uwagi ogólne
str. 15
1.2. Działy psychologii
str. 19
1.3. Psychologia sądowa
str. 21

Rozdział 2
Procesy psychiczne człowieka
str. 26

2.1. Ogólne problemy psychologii
str. 26
2.2. Procesy psychiczne
str. 27
2.3. Zmysły
str. 30
2.3.1. Wzrok
str. 31
2.3.2. Słuch
str. 37
2.3.3. Węch
str. 40
2.3.4. Smak
str. 42
2.3.5. Zmysły skórne
str. 43

Rozdział 3
Proces formowania się zeznań
str. 46

1.1. Etapy formowania się zeznań
str. 46
3.2. Spostrzeganie
str. 47
3.3. Zapamiętywanie
str. 53
3.4. Odtwarzanie
str. 63

Rozdział 4
Czynniki wpływające na proces kształtowania się zeznań i wyjaśnień
str. 66

4.1. Czynniki subiektywne
str. 66
4.1.1. Płeć
str. 66
4.1.2. Wiek
str. 69
4.1.3. Uwaga i motywacja
str. 71
4.1.4. Stan emocjonalny
str. 74
4.1.5. Atrakcyjność wyglądu i rola społeczna
str. 76
4.1.6. Stereotypy i uprzedzenia
str. 78
4.2. Czynniki obiektywne
str. 80
4.2.1. Warunki obserwacji
str. 81
4.2.2. Odległość
str. 83
4.2.3. Czas
str. 85

Rozdział 5
Psychologia a zeznania świadka
str. 87

5.1. Uwagi ogólne
str. 87
5.2. Przygotowanie do przesłuchania
str. 90
5.3. Etapy przesłuchania
str. 93
5.3.1. Etap wstępny
str. 93
5.3.2. Swoboda wypowiedzi
str. 94
5.3.3. Etap pytań
str. 98
5.4. Przesłuchanie poznawcze
str. 104

Rozdział 6
Psychologia a przesłuchanie podejrzanego
str. 111

6.1. Zagadnienia ogólne
str. 111
6.2. Etapy przesłuchania
str. 116
6.2.1. Przygotowanie do przesłuchania
str. 116
6.2.2. Etapy przesłuchania
str. 118
6.3. Taktyka przesłuchania
str. 123
6.3.1. Metody racjonalne
str. 123
6.3.2. Metody emocjonalne
str. 125
6.3.3. Metody kontrowersyjne
str. 126
6.3.4. Metoda "dziewięciu kroków"
str. 127
6.4. Fakty i mity dotyczące przesłuchania
str. 130

Rozdział 7
Psychologia przesłuchań szczególnych
str. 133

7.1. Przesłuchanie biegłego
str. 133
7.2. Przesłuchanie dziecka
str. 141
7.3. Przesłuchanie osoby starszej i chorej
str. 147

Rozdział 8
Psychologia a inne czynności
str. 154

8.1. Konfrontacja
str. 154
8.2. Okazanie osoby
str. 159
8.3. Przeszukanie
str. 167
8.4. Wizja lokalna
str. 170

Rozdział 9
Psychologiczne metody oceny wiarygodności zeznań
str. 173

9.1. Podstawowe metody oceny
str. 173
9.2. Systematyka metod oceny wiarygodności zeznań
str. 179
9.2.1. Grupa pierwsza
str. 179
9.2.1.1. Analiza procesu formowania się zeznań
str. 179
9.2.1.2. Analiza danych osobowych
str. 181
9.2.2. Grupa druga
str. 184
9.2.2.1. Obserwacja świadka - styl wypowiedzi i reakcje emocjonalne
str. 185
9.2.2.2. Obserwacja zachowań niewerbalnych
str. 188
9.2.2.3. Metoda eksperymentalna
str. 193
9.2.3. Grupa trzecia
str. 195
9.2.3.1. Motywacja świadka
str. 195

Rozdział 10
Kontrowersyjne metody oceny zeznań i wyjaśnień
str. 199

10.1. Fizjodetekcja
str. 199
10.2. Ekspertyza wariograficzna
str. 200
10.3. Psychologiczny ewaluator stresu
str. 209
10.4. Termowizja
str. 213
10.5. Hipnoza
str. 216
10.6. Narkoanaliza
str. 221

Rozdział 11
Kryteria wiarygodności zeznań
str. 224

11.1. Model U. Undeutscha
str. 225
11.2. Model A. Trankella
str. 226
11.3. Model H. Szewczyka i E. Littmanna
str. 227
11.4. Model G. Kőhnkena
str. 228
11.5. Procedura SVA
str. 229
11.6. Model F. Arntzena
str. 233
11.7. Model praktyczny
str. 237

Rozdział 12
Psychologia a praca wykrywcza
str. 240

12.1. Profilowanie psychologiczne
str. 240
12.2. Czynności operacyjne
str. 251

Rozdział 13
Psychopatologia
str. 258

13.1. Zaburzenia spostrzegania
str. 259
13.1.1. Złudzenia
str. 260
13.1.2. Omamy
str. 262
13.2. Zaburzenia poznania
str. 265
13.2.1. Zaburzenia uwagi
str. 266
13.2.2. Zaburzenia treści
str. 267
13.2.3. Zaburzenia myślenia
str. 270
13.2.4. Zaburzenia emocji
str. 270
13.3. Zaburzenia pamięci
str. 272
13.3.1. Hipermnezja
str. 272
13.3.2. Hipomnezja
str. 272
13.3.3. Amnezja
str. 273
13.3.4. Złudzenia pamięciowe
str. 275
13.3.5. Kryptomnezja
str. 276
13.4. Zaburzenia odtwarzania
str. 276
13.4.1. Agnozje
str. 276
13.4.2. Afazje
str. 277

Rozdział 14
Psycholog w procesie karnym
str. 279

14.1. Biegły psycholog i jego kompetencje w procesie karnym
str. 279
14.2. Przedmiot i zakres ekspertyzy psychologicznej
str. 283
14.3. Psycholog jako konsultant
str. 293

Rozdział 15
Psychologia na sali sądowej
str. 297

15.1. Psychologia a postępowanie dowodowe
str. 298
15.2. Psychologia a decyzje procesowe
str. 306

Bibliografia
str. 313