SPOŁECZNE FUNKCJONOWANIE OSÓB Z LEKKĄ NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ (W KONTEKŚCIE ICH AUTONOMII I PODMIOTOWOŚCI)

Opis książki

Celem pracy jest uzupełnienie istniejącej wiedzy na temat aktywności osób z lekką niepełnosprawnością intelektualną oraz kształtowania się ich autonomii. Praca została podzielona na jedenaście rozdziałów. Rozdział pierwszy poświęcono zagadnieniu niepełnosprawności intelektualnej. Prześledzono różne definicje niepełnosprawności w ogóle oraz przedstawiono podejście Światowej Organizacji Zdrowia. Rozdział drugi traktuje o społecznym funkcjonowaniu osób z lekką niepełnosprawnością intelektualną. Wyjaśniono w nim pojęcia: rozwój społeczny, funkcjonowanie społeczne, dojrzałość społeczna, a także scharakteryzowano osoby z lekką niepełnosprawnością intelektualną pod kątem ich funkcjonowania w zakresie umiejętności poznawczych, praktycznych oraz w relacjach z innymi. Zagadnienia dotyczące autonomii i podmiotowości osób z niepełnosprawnością intelektualną zawarto w rozdziałach: trzecim i czwartym. Przedstawiono ustalenia terminologiczne, klasyfikacje, przykłady ujmowania ww. pojęć w koncepcjach filozoficznych, psychologicznych, socjologicznych i pedagogicznych. Zamieszczono informacje dotyczące warunków i wyznaczników rozwoju autonomii, wymiarów podmiotowości (subiektywnego i obiektywnego). W rozdziałach tych ukazany został też stan dotychczasowych badań na temat kształtowania autonomii u osób niepełnosprawnych intelektualnie, a także realizacji zasady podmiotowości w wychowaniu młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną. W rozdziale piątym omówiona została metodologia badań własnych, zaś w kolejnym scharakteryzowano organizację i teren badań oraz badaną populację. W rozdziale siódmym zaprezentowano wyniki badań dotyczące autonomii osób z lekkim stopniem niepełnosprawności intelektualnej w poszczególnych zakresach czynności życiowych w percepcji badanych uczniów, a częściowo również ich rodziców i nauczycieli. Oparto się przy tym częściowo na koncepcji Światowej Organizacji Zdrowia, która wyróżniła następujące zakresy autonomii: orientacja w otoczeniu, czynności życiowe, integracja społeczna, poruszanie się w przestrzeni, praca zawodowa i niezależność ekonomiczna. Podmiotowości uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną (rozumianej jako norma postępowania oraz poczucie sprawczości) w perspektywie badanej młodzieży, jej rodziców i nauczycieli, poświęcono rozdział ósmy. W rozdziale dziewiątym przedstawiono, jakie jest społeczne funkcjonowanie uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną w zakresie umiejętności poznawczych (motywacja do nauki, umiejętności językowe, czytanie i pisanie, wyniki w nauce), społecznych/interpersonalnych i praktycznych. Skorzystano tu głównie z danych zebranych od rodziców badanych uczniów. Rozdział dziesiąty poświęcono analizie zależności pomiędzy poczuciem autonomii, podmiotowości i autorewalidacji uczniów z lekką niepełnosprawnością intelektualną przez badane grupy (młodzież, rodzice, nauczyciele) a poziomem umiejętności społecznych młodzieży. Rozdział jedenasty to synteza pracy. Zawarte w nim zostało podsumowanie wyników badań oraz implikacje wynikające dla kształcenia osób z lekką niepełnosprawnością intelektualną.

Spis treści