SUKCESY I PORAŻKI. ZIEMIAŃSTWO POLSKIE ZIEM ZABRANYCH W WYBORACH DO DUMY PAŃSTWOWEJ I RADY PAŃSTWA 1906-1913

Opis książki

Wydarzenia w Rosji, w uproszczeniu nazywane rewolucją 1905-1907 roku, wywołały w państwie rosyjskim kryzys polityczny. Skłoniły one cara Mikołaja II do zaakceptowania zmiany funkcji Dumy Państwowej, projektowanej w połowie 1905 roku, z opiniotwórczej na ustawodawczą. Oficjalnie potwierdzono to w manifeście z 30 października (17 października w kalendarzu juliańskim) 1905 roku. I Duma Państwowa zebrała się w kwietniu 1906 roku i została rozwiązana przez cara zaledwie 10 tygodni po rozpoczęciu prac. Następne trzy Dumy obradowały kolejno w latach 1907-1917; kres IV Dumie przyniosła rewolucja lutowa i przewrót bolszewicki w 1917 roku. W każdej Dumie znajdowali się posłowie Polacy, zarówno z guberni Królestwa Polskiego, jak i z tzw. Ziem Zabranych - obszarów dawnej Rzeczypospolitej bezpośrednio włączonych do imperium rosyjskiego. W swojej najnowszej książce Roman Jurkowski, autor wielu opracowań na temat dziejów polskiego ziemiaństwa z Ziem Zabranych, analizuje przyczyny, które złożyły się na powodzenia i porażki działań podejmowanych przez Polaków zamieszkujących te tereny. Celem tych działań było wprowadzenie do dwóch izb parlamentarnych państwa rosyjskiego, Dumy oraz Rady Państwa, jak największej liczby polskich posłów. Na podstawie obszernego materiału źródłowego, wydobytego z archiwów m.in. Wilna, Mińska, Kijowa, Moskwy i Petersburga oraz pochodzącego z ówczesnej polskiej i rosyjskiej prasy, autor szczegółowo rekonstruuje przebieg wyborów i ukazuje mechanizm tzw. rosyjskiego parlamentaryzmu. Przedstawia sylwetki ziemian, sposoby organizowania zebrań i zjazdów przedwyborczych w poszczególnych powiatach i guberniach, polemiki i dyskusje prowadzone na łamach prasy przed i po wyborze elektorów i - ostatecznie - posłów. Opisuje także relacje nawiązywane z przedstawicielami innych narodowości zamieszkujących te tereny - z Rosjanami, Litwinami, Ukraińcami, Białorusinami, Łotyszami i Żydami.

Słowa kluczowe:
Jurkowski Roman

Spis treści